Kategorie
Zwierzęta

Rozmnażanie

Rozmnażanie – Tak jak różne są funkcje rozrodcze samca i samicy, tak też odpowiednio różnią się ich narządy płciowe. U większości ssaków i ptaków występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Objawia się on różnicami w ubarwieniu (kaczki) lub w wielkości (jelenie), poprzez obecność lub brak poroża (jeleniowate), kształt łap (bażanty) lub głos (jelenie, głuszce). Komórki rozrodcze (gamety) samców — plemniki — wytwarzane są w jądrach, a samic — komórki jajowe — w jajnikach. Komórki rozrodcze dojrzewają w okresie godowym. U samicy ptaka istnieje jeden czynny jajnik i jajowód — jajnik prawy jest atroficzny. Jajowód ma ujście do steku, z którego jaja wydalane są na zewnątrz. Samice ssaków mają dwa jajniki, z których komórki jajowe przez jajowody dostają się do macicy. Macica połączona jest z pochwą, której otwór zewnętrzny znajduje się pod otworem odbytowym. Narządem kopulacyjnym ssaków jest prącie. Samce ptaków nie mają w większości przypadków narządu kopulacyjnego. Wyjątek stanowią kaczory i gąsiory. Plemniki przechodzą przez przewód nasienny do kloaki w momencie kopulacji. Kopulacja u ptaków odbywa się poprzez zetknięcie kloak samca i samicy.

U ptaków okres godowy występuje wiosną lub na początku lata. W tym czasie można obserwować tańce godowe, którym towarzyszą krzyki lub inne efekty dźwiękowe, ptaki przyjmują różne pozycje i wykonują taneczne ruchy ciałem oraz akrobatyczne loty. Każdy gatunek ma swój charakterystyczny taniec godowy, a samce często ze sobą walczą (cietrzewie). Ptaki są często monogamiczne. Pary tworzą się na okres roku, na kilka lat lub na całe życie. Niektóre gatunki, jak głuszec i bażant, są poligamiczne; samiec jest otoczony całym dworem samic. Zjawiskiem rzadkim jest poliandria, np. samica słonki jest zapładniana kolejno przez wielu samców. Po okresie godowym następuje gnieżdżenie.

Ptaki budują gniazda, w których wysiadują jaja. Później służą do ogrzania i wychowania młodych. Gniazda, o różnych kształtach, typowych dla każdego gatunku, są budowane na ziemi (kuropatwa), na szczytach drzew (grzywacz), w pustych lub spróchniałych pniach (płomykówka, sowa, gołąb siniak), na wodzie lub nad brzegiem wody (kaczka). Liczba zniesionych jaj zmienia się w zależności od gatunku: kuropatwa znosi ich piętnaście, gołąb dwa. Można ogólnie powiedzieć, że gatunki, których młode są zagniaz-downikami, mające wielu wrogów lub, których życie trwa krótko, znoszą więcej jaj niż inne. Jaja znoszone w gniazdach otwartych mają zwykle kolor ochronny (cietrzew, kszyk), jaja ptaków gnieżdżących się w pniach drzew (płomykówka, gołąb siniak) są białe.

Niektóre ptaki zaczynają wysiadywać po zniesieniu ostatniego jaja (kuropatwa, kaczka), a pisklęta wykluwają się jednocześnie. Inne wysiadują po rozpoczęciu przez samicę niesienia się, a młode wykluwają się kolejno (drapieżne, płomykówka). Zdarza się, że pierworodne wypycha ostatnio urodzone młode na zewnątrz gniazda albo pożera je. Samice niektórych gatunków (płomykówki, bażanty) wysiadują same; u innych oboje rodzice wysiadują na przemian (drapieżne, gołębie); w wyjątkowych przypadkach wysiaduje tylko samiec (płatkonóg). Okres wysiadywania jest różny u różnych gatunków.

Pisklęta zagniazdowniki pokryte są puchem, dobrze widzą, wcześnie opuszczają gniazdo i potrafią się same wyżywić (bażanty, kaczki).

Pisklęta gniazdowniki rodzą się nagie, często ślepe. Muszą długo pozostawać w gnieżdzie pod opieką rodziców (drapieżne, gołębie).

Ssaki są w większości poligamiczne. Po zakończeniu okresu godowego samce opuszczają samice, z wyjątkiem niektórych gatunków jak wilki, które nie przestają żyć w parze. Po zapłodnieniu, w macicy samicy rozwija się zarodek. Po przyjściu na świat małe zaczynają ssać matkę. Okres ciąży jest różny u różnych gatunków: u zwierzyny drobnej jest krótszy, dłuższy u zwierząt dużych. Różnice w długości tego okresu występują nawet u gatunków pokrewnych: ciąża u dzikiego królika trwa 28 dni, u zająca 32. U łasicowatych i u saren przez dłuższy czas nie dostrzega się ciąży.

W zależności od gatunku, przychodzące na świat młode są mniej lub bardziej rozwinięte. Małe mięsożerne rodzą się okryte sierścią, ale nie widzą. Młode koźlaki — przeciwnie: widzą zaraz po urodzeniu i są zdolne towarzyszyć matce w kilka godzin później. Ogólnie, gryzonie i małe mięsożerne mają potomstwo najbardziej liczne, zaś wielkie ssaki — ograniczone.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *